AZBUKA STAROG GRADA – O kao Obilićev venac, zaštićena ambijentalna sredina (FOTO)

0
370
FOTO: Starogradski.com

Pešačka zona Obilićev venac pripada zakonom zaštićenoj ambijentalnoj celini Knez Mihailove ulice, sa nizom stambenih i poslovnih objekata koji su podignuti u periodu od 1900. godine pa sve do danas. Najuže je povezana sa Knez Mihailovom ulicom, a kao polazna tačka smatra se zgrada porodice Antonijević iz 1925. godine, poznatija kao kafana “Ruski car” iz 1925. godine. Današnji koncept same ulice, kao pešačke zone sa drvoredima u sredini, deo je projekta rekonstrukcije grada prvog srpskog urbaniste Emilijana Josimovića iz 1867. godine.

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

Dinamičnom izgradnjom Beograda u periodu do 1940. godine, umesto starih prizemnih kuća, izgrađene su višespratne zgrade u stilu secesije, art dekoa i moderne. Ranije, u vreme Turaka, ova gradska četvrt bila je živahna mahala sa brojnim mehanama, baštama, bolnicom, karavansarajem i džamijom. Na uglu sa Knez Mihailovom ulicom, na mestu Robne kuce “Beograd” nalazila se Ibrahim begova džamija, sagrađena između 1572. i 1582. godine.

AZBUKA STAROG GRADA – NJ kao spomenik Njegošu ispred Filozofskog fakulteta (FOTO)

Odmah iznad legendarne kafane “Ruski car”, 1937. godine, na mestu Bastiona Svetog Karla iz austrougarskog perioda, izgrađen je hotel “Mažestik”, po projektu arhitekte Milana S. Minića, koji je bio ne samo projektant i izvođač radova, već i vlasnik objekta. Ono što “Mažestik” čini posebnim je spoj arhitekture i likovne i primenjene umetnosti u oblikovanju fasade i enterijera.

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

Zdanje na Obilićevom vencu 16 poznato je kao kuća Steve Jovanovića Resavca. Podignuta je 1912. godine po projektu poznatog srpskog arhitekte Branka Tanazevića, u duhu akademizma, dok su elementi fasadne dekoracije u stilu secesije, koju je Tanazević rado primenjivao u stambenoj arhitekturi.

AZBUKA STAROG GRADA – M kao Robna kuća “Mitić” (FOTO)

Arhitekta Tanazević poznat je kao pobornik “novog srpskog stila”, koji obeležava primena srpsko-vizantijskih i folklornih motiva u rešavanju fasadne dekoracije. U njegovom opusu do Prvog svetskog rata najznačajnije su zgrade Telefonske centrale u Kosovskoj ulici i Fasada Ministarstva prosvete koje se nalazilo na Terazijama.

Zgrada Steve Jovanovica Resavca; FOTO: Starogradski.com
Zgrada Steve Jovanovica Resavca;
FOTO: Starogradski.com

Na Obilićevom vencu 22 nalazila se porodična kuća poznate beogradske porodice Simić, koju je u akademskom stilu izgradio Mihajlo Simić 1860. godine. Kuća je srušena 1938. godine zbog izgradnje stambeno-poslovne zgrade Milorada V. Simića, prema planovima u stilu moderne arhitekte Branislava Marinkovića. Odmah po izgradnji zgrade u broju 22, arhitekta Marinković 1940. godine projektuje i zgradu na Obilićevom vencu 24 po porudžbini braće Đorđa i Aleksandra Srbića.

Zgrade starih beogradskih porodica Srbic i Simic; FOTO: Starogradski.com
Zgrade starih beogradskih porodica Srbic i Simic; FOTO: Starogradski.com

Veoma zanimljiva je i fasada na Obilićevom vencu 26. Obrađena je u tehnici lažnog kamena, a monogram sa inicijalima svedoči da je ova zgrada pripadala Borisavu i Oliviji Migrić. Izgrađena je 1929. godine prema planovima nepoznatog arhitekte beloruskog porekla u stilu poznog art dekoa. Pre podizanja ove zgrade, na istom mestu nalazila se stara kuća porodice Panđela iz sedamdesetih godina 19. veka, koju je Olivija Panđela donela u miraz kada se udavala za Borisava Migrića.

Zgrada Borisava i Olivije Migric; FOTO: Starogradski.com
Zgrada Borisava i Olivije Migric;
FOTO: Starogradski.com

Jedna od lepših zgrada nalazi se u broju 27. Pripadala je Momčilu Ninčiću, ministru inostranih dela Kraljevine SHS. Podignuta je 1921. godine, a projektovao ju je arhitekta Dragutin Maslać, u stilu art dekoa. Kovano gvožđe na balkonima takođe je jedno od obeležje ove zgrade, koja je devedesetih godina prošlog veka nadzidana i na taj način izgubila nekadašnji sjaj.

AZBUKA STAROG GRADA – N kao Narodna banka

Administrativna zgrada Privilegovanog izvoznog akcionarskog društva (PRIZAD), svima poznata kao zgrada TANJUG-a, podignuta je na osnovu konkursa sprovedenog 1937. godine, prema proketu arhitekte Bogdana Nestorovića, a po svojim izuzetnim karakteristikama svrstava se među antologijske primere kasnog modernizma u međuratnoj arhitekturi Beograda. U ovoj kamenoj lepotici do šezdesetih godina prošlog veka su se nalazile obaveštajne službe OZNA i UDBA.

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

Obilićev venac nikada nije prestao sa izgradnjom. Neke stambene zgrade građene su i posle Drgog svetskog rata, kao i Siti pasaž koji je podignut između 1990. i 1992. godine. Međutim, u ovom delu grada ipak ostaju dominantne zgrade podignute do 1940. godine, koje mu daju jedan poseban pečat kao svedočanstvo evropeizacije Beograda.

(Starogradski.com)

OSTAVI ODGOVOR