AZBUKA STAROG GRADA: R kao Radio Beograd, najstariji elektronski medij na Balkanu (FOTO)

0
230
FOTO: Starogradski.com

Radio Beograd je najstariji elektronski medij na Balkanu. Počeo je sa redovnim emitovanjem pre 93 godine, tačnije 1. oktobra 1924, kao deveta radio stanica u Evropi, istog dana kada i Radio Beč. Studio je tada bio smešten u zgradi banke preko puta Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU) u Knez Mihailovoj, a predajnik se nalazio u Rakovici.

Program je u početku emitovan utorkom, četvrtkom i subotom,  a kasnije – svakodnevno. Radio Beograd se od 1929. godine smestio u zgradu SANU, gde je za njegove potrebe izgrađen moderan studio i postavljen jači predajnik. Te godine je počeo redovan program, uključujući radio-drame, prenose koncerata i fudbalskih utakmica, za oko 20 hiljada pretplatnika.

AZBUKA STAROG GRADA: P kao Palata Penzionog fonda, a posle svega – pozorište (FOTO)

Prilikom šestoaprilskog bombardovanja 1941. godine pogođena je i zgrada SANU, a studio je uništen. Tokom okupacije radijsku tehniku je koristila nemačka vojnička stanica “Zender Belgrad”, koja je emitovala “Lili Marlen” tokom Drugog svetskog rata. Sve do 1941. godine ova pesma je bila obavijena velom anonimnosti, međutim nakon okupacije Jugoslavije, čudnim spletom okolnosti, Radio Beograd će stupiti na istorijsku pozornicu i ovoj pesmi obezbediti večnu slavu.

Radio Beograd

Nakon oslobođenja radio je nastavio rad, a pedesetih godina počinju da se emituju neke od najpoznatijih emisija „Novosti dana” i „Veselo veče”. Drugi program radija počeo je sa emitovanjem 1958, Treći program 1965, a „Beograd 202“ 1969 godine. Radio Beograd je od 2006. godine u okviru Javnog servisa Srbije, kao najstariji deo Radio televizije Srbije.

U tonskom arhivu čuvaju se mnogobrojni snimci koji su danas prava baština jedne epohe, kao i trajni zapisi izvornih narodnih, drugih pesama i muzičkih dela.

Od 1947. u zgradi Zanatskog doma

U zgradi nekadašnjeg Zanatskog doma, na uglu ulica Hilandarske i Svetogorske, koja je jedan od pravih primera beogradske moderne između dva svetska rata, Radio Beograd se nalazi od 1947. godine.

AZBUKA STAROG GRADA – O kao Obilićev venac, zaštićena ambijentalna sredina (FOTO)

Zanatski dom je adaptiran za potrebe radio stanice, a o nekadašnjoj nameni zgrade svedoči poznata Kamena sala na prvom spratu. Njen izgled i stil ukazuju da su zanatlije u prvoj polovini dvadesetog veka bile veoma društveno uticajno, veoma ugledno i dobro plaćeno zanimanje. Udruženje zanatlija osnovalo je Fond Zanatskog doma 1911, a već naredne godine kupljen je plac za izgradnju zgrade u kojoj bi se našle sve do tada stvorene zanatske ustanove.

Kamena sala
Kamena sala

Međutim, realizaciju prvousvojenog projekta arhitekte Danila Vladisavljevića sprečio je Prvi svetski rat. Zanatski dom je konačno izgrađen 1933, ali po idejnom rešenju arhitekte Bogdana Nestorovića, po projektu koji je 1931. osvojio prvu nagradu na konkursu. Zgrada je podignuta na bivšem imanju Jovana Kujundžića, na kom je on svojevremeno držao kafanu „Kod dva bela goluba“. U znak sećanja, vajar Lukaček je na skulpturi „Kovač“, pored nakovnja smestio i figure dva bela goluba. Ova kompozicija stoji i dan danas iznad glavnog ulaza Radio Beograda u Hilandarskoj 2.

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

U nekadašnjem Zanatskom domu nalazili su se kafana, restorani, kancelarije, bioskop „Avala“, kao i hotelske prostorije. Takođe, u njoj je, kako se može pronaći u literaturi, bila osnovana i prva menza. U samačkim sobama stanovali su pesnik Raka Drainac i poznavalac slikarstva Rajko Slijepčević, a u nekim pričama o prohujalim vremenima i bogatom društvenom životu koji se odvijao u ovom zdanju pominje se i da je Josip Broz Tito odsedao u nekoj od soba, kada je dolazio u Beograd.

AZBUKA STAROG GRADA – NJ kao spomenik Njegošu ispred Filozofskog fakulteta (FOTO)

Nekadašnji Zanatski dom, modernističko zdanje i spomenik kulture, danas je poznatije kao zgrada Radio Beograda.

(Starogradski.com)

 

OSTAVI ODGOVOR