Dom Mike Alasa – mesto intelektualne elite ali i običnog naroda

0
188

Kuća na Kosančićevom vencu 22, Mihaila Petrovića, popularno zvanog Mika Alas, koji je tu živeo, radio i umro, podignuta je 1910. godine, na mestu srušene kuće njegovog dede Novice Lazarevića, beogradskog prote. Čuveni matematičar, naučnik i ribolovac stvorio je na tom mestu svoja najznačajnija dela.

Projektant je bio čuveni arhitekta Petar Bajalović, autor niza značajnih projekata: kuće Leone Panajot u Francuskoj ulici, izložbenog paviljona Kraljevine Srbije na međunarodnoj izložbi u Rimu, konaka manastira Kalenić, zgrade Društva Svetog Save u Dušanovoj ulici, Zgrade Kolarčeve zadužbine, Konaka manastira Ljubostinja, Pravnog fakulteta itd.

Iako zamišljena kao tipična porodična spratna kuća, s glavnim delom prema ulici i krilom u dvorištu, glavna fasada nosila je drugačiji  duh. Sa stručne strane gledano, iako akademski koncipirana s naglašenim horizontalnim pojasevima, fasada ima plitki bočni rizalit s ulaznim vratima, balkonom, slikanom i plastičnom dekoracijom i završnim zabatom, koji predstavljaju glavni motiv. Iznad vrata balkona je kružno polje sa crvenim i belim pločicama u obliku šahovske table, u čijem temenu je ženska glava iz čije kose se razvija floralni ornament. Ovi motivi imaju dvostruke uzore: Evropsku tada aktuelnu secesiju i srpsko-vizantijsku arhitekturu.

IMG_8844_resized

I sam Mika Alas je u znatnoj meri uticao na arhitekturu svog doma, u skladu sa sopstvenim načinom života i sklonostima. Tako je podrum gradio s planom da služi većim delom kao vinarski podrum za vino iz svog vinograda na Topčiderskom brdu. Takođe, na podestu stepeništa ulaznog hodnika nekada su se nalazile niše s figurama Napoleona i Paskala koje je izuzetno cenio. Po njegovoj želji je sagrađen i balkon (iz radne sobe) koji gleda na ušće Save u Dunav, kao i reljf u obliku šarana u drvorezu ulaznih vrata.

m-alas

Mihailo Petrović kuću je delio sa sestrom Marom i suprugom Živojinom Perićem, takođe francuskim đakom, značajnim beogradskim pravnikom i političarem. Bio je Profesor Pravnog fakulteta u Beogradu, Haške akademije za međunarodno pravo, predavač u Lionu, Parizu i Briselu i do kraja svog života ostao veliki zastupnik evropskih integracija.

IMG_8878_resized

Kuća je tako sa svojim stanarima, velikim naučnicima svoga vremena, predstavljala mesto svojevrsnog okupljanja domaćeg i stranog naučnog sveta, gde su se sastajali visoki intelektualci iz zemlje i inostranstva, čije su se ideje i zalaganja značajno odražavale na istorjiske tokove. Istovremeno, ova kuća predstavljala je primer bliskosti i pozitivnog odnosa ljudi visokog društvenog položaja prema sasvim običnom svetu, s obzirom da su njena vrata bila otvorena za sve.

Kuća danas u sebi objedinjuje više vrednosti, ali najznačajnija je činjenica da ona predstavlja memorijal kao kuća života, rada i stvaranja jedne od najpopularnijih ličnosti starog Beograda. Zanimljvo je da je, pored obnove fasade koja je promenila boju u odnosu na “original”, urađena i nadogradnja, koja je izazvala reakciju i polemiku jednog dela javnosti na društvenim mrežama.

Ispred kuće, s druge strane ulice, nalazi se bista Mike Alasa, rad vajara Aleksandra Zarina iz 1969. godine.

Mika Alas, preminuo je tokom Drugog svetskog rata, 1943. godine, a kuća je danas u privatnom vlasništvu. Proglašena je za spomenik kulture 1966. godine.IMG_8887_resized

OSTAVI ODGOVOR