MISLI IZ NAŠEG KOMŠILUKA: Neutralni ljudi su pomagači građanske dekadencije

0
289
FOTO: Starogradski.com

Usred istorije, tradicije i nacionalnog romantizma, na Dorćolu, proteže se Ulica gospodar Jovanova u kojoj se nalazi kuća Jovana Skerlića, nasleđe koje nas podseća na bogatu prošlost srpske kulture.

Gospodar Jovanova nosi naziv po vojnom generalu, Jovanu Obrenoviću, rođenom bratu Miloša i  Jevrema Obrenovića. Na broju 42, u ovoj ulici živeo je Jovan Skerlić, književni kritičar i pisac. Stanovnici ove ulice bili su i Meša Selimović, Vladimir Velmar-Janković i Ksenija Atanasijević, prva žena docent, koja je doktorirala filozofiju na Beogradskom univetzitetu 1922. godine.

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

Kuća u kojoj je stanovao Jovan Skerlić, pripadala je generalu Jovanu Praporčetoviću. Sagrađena je prvoj dekadi XX veka u secesijskom stilu, koji je odlikovan jednostavnom geometrijskom formom. Skerlićeva kuća nosi status spomenika kulture, memorijalnog karaktera.

Jovan Skrelić rođen je u Beogradu, davne 1877. godine u porodičnoj kući koja se nalazila na uglu ulica Gospodar Jevremove i Dobračine. Njegov otac, Miloš, bio je šeširdžija, čija se zanatska radnja i prodavnica nalazila u Vasinoj ulici u blizini Knez Mihajlove. Nakon završenih studija filozofije, doktorirao je francusku književnost u Lozani. Najopširnije književne kritike, stvarao je od 1905. godine kada je postao redovni profesor nacionalne književnosti na Beogradskom univerzitetu. Skerlić je aktivno sudelovao u kreiranju političke svesti, zbog čega je u dva navrata otpuštan iz državne službe. Vreme u kojem je Skerlić živeo obeleženo je smenom dinastija, uvođenjem parlamentarne demokratije i stvaranjem novih političkih stranaka. Otvoren je prvi beogradski bioskop, okončani su balkanski ratovi i započeo je Prvi svetski rat.

FOTo: Wikimediia commons
FOTo: Wikimediia commons

Skerlić se karakterom mladog revolucionara borio za socijalistička načela i bio je jedan od osnivača Socijaldemokratske stranke Srbije. Pisao je da je politika i bavljenje javnim poslom dužnost svakog razvijenog i savesnog čoveka. Smatrao je da iz neutralnih ljudi, onih koji nemaju svoja uverenja i interesovanja, izrastaju bezobzirni pomagači građanske dekadencije.

Ostale su zabeležene reči Jovana Skerlića i njegov govor u Skupštini, 5. maja 1912.

„Valja priznati da današnje stanje izaziva duboko nezadovoljstvo, i to na svim stranama, i vi možete govoriti kako hoćete, možete braniti ovoga ili onoga kapetana, smenjivati ovoga ili onoga sumara, zlo je tu, ono je duboko usađeno, i to zlo truje organizam svih naših političkih stranaka i cele naše zemlje.”

Od smrti Jovana Skerlića do danas prošlo je 103. godine. Kuća u kojoj je živeo i njegova dela ostaju da nam ukažu, da nakon punog veka, naša sadašnjost nije umnogome promenjena. Ponovo smo se našli u zamršenim globalnim, političkim i ekonomskim krizama, u cenrtu amorfnog društva, neosetljivog na racionalnost i empatiju.

(Starogradski.com)

OSTAVI ODGOVOR