JEVREMOVA 2: Palata na Dorćolu sa bogatom istorijom i poznatim stanarima (FOTO)

0
434
FOTO: Starogradski.com

Preko puta Kalemegdana, na uglu ulica Tadeuša Košćuška i Gospodar Jevremove broj 2, nalazi se stambena zgrada koja svojom impozantnošću i zanimljivom fasadom diskretno privlači pažnju slučajnih prolaznika, mada na prvi pogled, ne govori mnogo.

Međutim, ako se obrati pažnja, zaviri u unutrašnjost, videće se da ovaj objekat krije mnogo zanimljivosti i da ima neobičan istorijat sa zanimljivim stanarima, tokom, skoro sto godina postojanja.

GRADSKA INSPEKCIJA PROTUTNJALA KOSOVSKOM: Oduzeto 700 polovnih knjiga!

Ova, zrada, u arhitektonskom smislu “ugaona”, podignuta je daleke 1931. godine, prema projektu inženjera Milana Sekulića, poznatog po projektu Albanije, Uzun Mirkove, Ruskog cara…

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

Vlasnik zgrade bio je Đuro Varešek, rentijer češkog porekla, koji je iskoristio svaki delić placa, pa zgrada nema unutrašnje dvorište. Varešek je posle zgradu prodao kraljevskom dvorskom juveliru i časovničaru Milanu Stefanoviću, koji je posle oslobođenja Beograda 1944. ubrzo izbačen iz kuće i čak osuđen iz političkih razloga.

U ovoj nekadašnjoj “Palati na Dorćolu”, stanove su kupovale ili iznajmljivale mnoge poznate porodice poput Bana Lukića, lekara Koena, zatim porodica pisca Oskara Daviča, koji je u stanu na četvrtom spratu napisao čuvenu rodoljubivu poemu “Srbija”. Nezvanično tu su živele i porodice nemačkih oficira iz Drugog svetskog rata, pa verovatno otuda toliko tragova od metaka i šarpnela, naročito na gornjem delu fasade, jer se pretpostavlja da je zgrada dobro branjena tokom oktobarskih borbi 1944.

ZAVRŠENA OBNOVA SREMSKE? Betonirano, ali izgleda nedovršeno… (FOTO)

I fasada je, kada se pažljivo zagleda, veoma karakteristična, sa velikim brojem klasičnih ukrasa poput pilastira sa polukapitelima i maskeronima. Vertikalno ispod kubeta nije zaobljena i na njoj lođe nisu uvučene. Ipak, najkterističniji je ugao ovog objekta na kom se uzdiže karakteristična kupola, po stilu nalik zdanju Skupštine Srbije, u kojoj se nalazi stan, koji iznutra krajnje odudara od spoljnjeg stila zgrade.

FOTO: Starogradski.com
FOTO: Starogradski.com

Zgrada ima pet spratova plus prizemlje i sastoji se od 16 stanova, različitih kvadratura – od velikih sa kvadraturom od preko 140m2, do relativno skromnih garsonjera.

Kad se uđe u zanimljiv hodnik, odmah u oči upada veoma interesantan podni likovni rad. Stepenište je klasično, deluje prilično skromno i ne razlikuje se previše od mnogih sličnih u užem gradskoj jezgru, međutim… ubrzo nailazimo na pravi raritet koji se ne viđa svuda. Reč je karakterističnom starom liftu marke “Šindler”, proizvedenom u Lucernu u Švajcarskoj, sa kabinom u brušenom staklu, spolja ukrašenom bojenim rombovima.

Jevremova 2
Jevremova 2

Zanimljivo je da, prema rečima stanara, preduzeće “Gradsko stambeno” nije želelo da održava ovakav lift, pa su žitelji ovog ulaza angažovali privatnu firmu. Kako ističu u Zavodu za zaštitu spomenika, “objekat je koncipiran u duhu akademizma sa karakterističnim dekorativnim elementima stila i ugaonom kupolom koja markira ambijent ulice Rige od Fere”.

ŠKOLA KOŠARKE ZA OSNOVCE: Muta Nikolić s učenicima u “Dinamiku” (FOTO)

Navodi se i da ova zgrada danas na pravi način “reprezentuje nekadašnju gradsku arhitekturu i urbanistički razvoj Beograda, kao i njegovog istorijskog kontinuiteta koji se ogleda u autentičnoj očuvanosti kuća i ambijenata starog Dorćola. Predmetni objekat se nalazi u okviru prostorne kulturno istorijske celine „Istorijsko jezgro Beograda“, koja je utvrđena za kulturno dobro” kažu u Zavodu za zaštitu spomenika kulture.

(Starogradski.com)

OSTAVI ODGOVOR