Izvori, autorska prava i javni domen

Pravni okvir i regulativa

Portal Starogradski.com posluje u potpunosti u skladu sa zakonodavnim okvirom Republike Srbije, primarno se rukovodeći odredbama Zakona o autorskom i srodnim pravima Republike Srbije („Sl. glasnik RS“, br. 104/2009, 99/2011, 119/2012, 29/2016 – odluka US i 66/2019), kao i relevantnim međunarodnim konvencijama, pre svega Bernskom konvencijom za zaštitu književnih i umetničkih dela.

Kao digitalni arhiv čija je delatnost isključivo naučno-istraživačka, obrazovna i kulturna, portal pristupa građi s dužnom pažnjom prema imovinskim i moralnim pravima svih stvaralaca.

Status javnog domena (Public Domain)

Velika većina pesama i tekstova koji čine jezgro starogradske muzike pripada statusu javnog domena (public domain). Prema članu 102. Zakona o autorskom i srodnim pravima:

• Imovinska prava autora traju za života autora i 70 godina nakon njegove smrti.
• Kada je u pitanju delo sa više koautora, rok od 70 godina računa se od smrti koautora koji je poslednji preminuo.
• Za dela čiji autor nije poznat (anonimna dela i dela pod pseudonimom), autorsko pravo prestaje po isteku 70 godina od dana zakonitog objavljivanja dela.

Budući da je najveći deo gradskih pesama i romansi nastao tokom devetnaestog veka i prve polovine dvadesetog veka – čiji su pesnici i kompozitori (poput Jovana Jovanovića Zmaja, Đure Jakšića, Branka Radičevića, kneza Mihaila Obrenovića, Isidora Bajića, Josifa Marinkovića, Marka Nešića) preminuli pre više od sedam decenija – njihova dela su prešla u slobodnu upotrebu i predstavljaju opšte kulturno dobro čovečanstva.

Tradicionalna dela i narodno stvaralaštvo

Dela narodnog i tradicionalnog varoškog stvaralaštva, kod kojih individualni autor nikada nije bio poznat niti registrovan, ne podležu zaštiti individualnih imovinskih prava u smislu autorskog monopola. Ona pripadaju kolektivnoj nematerijalnoj kulturnoj baštini.

Portal Starogradski.com se prema tradicionalnim delima odnosi sa najvišim stepenom poštovanja integriteta: - Svako delo navodi se sa preciznim geografskim i regionalnim poreklom (npr. somborska, beogradska, vranjska ili sevdalijska tradicija). - Zabeleženi melografski zapisi i transkripcije citiraju se sa punim navođenjem etnomuzikološkog izvora i publikacije u kojoj su prvi put javno dokumentovani.

Moralna prava autora i zaštita integriteta

Iako prelazak dela u javni domen označava prestanak imovinskih prava (ekonomske eksploatacije), moralna prava autora su večna. Prema zakonskim propisima i etičkom kodeksu portala Starogradski.com:

1. Pravo na priznanje autorstva: Ime izvornog autora (tekstopisca, kompozitora) uvek se navodi na vidnom mestu na stranici posvećenoj pesmi ili studiji.
2. Pravo na poštovanje dela: Zabranjeno je svako unakazivanje, skraćivanje ili zlonamerno menjanje stihova i muzičkog konteksta. Tekstovi pesama se objavljuju u obliku koji verno prenosi istorijski zabeležene poetske i metričke obrasce.

Autorska prava na originalne tekstove portala

Eseji, analitičke studije, muzikološki komentari i strukturirane baze podataka kreirani od strane Redakcije Starogradski.com predstavljaju originalna autorska dela.

• Neograničeno citiranje i korišćenje u obrazovne, naučne i nekomercijalne svrhe je dozvoljeno i dobrodošlo, uz obavezno navođenje portala Starogradski.com kao izvora i postavljanje direktne hiperveze ka originalnoj stranici.
• Preuzimanje celokupne baze podataka ili sistematsko automatsko prikupljanje građe u svrhu komercijalne preprodaje nije dozvoljeno.