Varoška lirska pesma Makedonije Javni domen (tradicionalna baština)

Si zaljubiv edno mome

Prefinjena lirska ispovest o zaljubljenosti i preprekama

Tekst pesme
Си заљубив едно моме,
Од малечко, од убаво,
Кога одеше на вода,
Срце ми трепереше!
Очите ѝ како череши,
Устата ѝ кутија,
Снажичката тенка, вита,
Како јоргован во пролет!
Јас ѝ реков: „Моме убаво,
Ќе те земам за невеста!”
А таа ми одговори:
„Чекај, лудо, до есента!”
Поминала и есента,
Паднаа снегови бели,
А момето си остана,
Во срцето да ме боли!

Istorijski i muzikološki kontekst

Македонската староградска лирска песна „Си заљубив едно моме“ спаѓа меѓу најсуптилните и најчистите љубовни исповеди на градската средина во Македонија од крајот на деветнаесеттиот век. Песната ги следи фазите на едно младешко вљубување од најраното детство, каде средбите на градската чешма претставуваат иницијација на првата искрена страст. Портретот на момата е изграден со раскошни фолклорни метафори: очи како темни цреши, уста како малечка кутија за накит, а ставата вита и тенка како пролетен јоргован.

Во музичко-композициски поглед, песната се одликува со умерено, течно темпо во препознатлив седумоосмински или деветоосмински пулс на македонската чалгија. Мелодиската фраза се движи во мек молски тоналитет, со дискретни ориентални украси кои го осликуваат преминот од младешката надеж во тивката тага кога ќе поминат договорените рокови, а љубовта ќе остане неостварена под паднатите снегови. Чалгиските состави со виолина и кларинет му даваат на ова дело раскошен градски печат.

Песната ја прославија доајените на македонската песна Никола Бадев, Александар Сариевски и Пеце Атанасовски. Нивните интерпретации во архивите на Радио Скопје и Радио Белград остануваат траен пример за вокална префинетост и длабока почит кон автохтониот македонски јазик и мелопоетска традиција.