Nema lepše devojke
Poznata i kao: Nema lepše devojke od ove naše
Vedra pesma posvećena lepoti gradskih devojaka
Od Mileve iz varoši,
Kad prođe niz sokake,
Svako momče glavu gubi!
U Mileve crne oči,
K'o dva žara iz kamina,
Što pale u ponoći!
Od Morave pa do Save,
Al' nijedna k'o Mileva,
Nema takve kose plave!
I tamburu tiho bijem,
Nema lepše devojke,
Od one što suze lijem!
Istorijski i muzikološki kontekst
Varoška poskočica i serenada „Nema lepše devojke“ predstavlja tipičan primer srpske gradske pesme devetnaestog i ranog dvadesetog veka, u kojoj se slavi lokalna lepotica određene varoši (u mnogim varijantama opeva se Mileva, Jelena ili Mara). Život u ondašnjim manjim gradovima – poput Šapca, Kragujevca, Valjeva ili Požarevca – odvijao se na korzou, oko gradske česme i u glavnoj ulici, gde je pojava devojke na glasu bila događaj od prvorazrednog društvenog značaja za svu varošku omladinu.
Muzikološka analiza pokazuje da pesma koristi umereno brzi dvočetvrtinski ritam sa izraženom sinkopiranom strukturom. Melodijski sklop oslanja se na tradicionalne narodne lestvice šumadijskog tipa, ali prilagođene gradskom durskom harmonijskom sistemu. Pevanje u tercama, uz pratnju violine, tambure ili harmonike, daje pesmi izuzetnu svežinu i pevljivost. Refren nosi kolektivni zanos koji podstiče društvo u kafani na horsko prihvatanje napeva.
Pesma je zabeležena u repertoaru Narodnog orkestra Radio Beograda pod upravom Vlastimira Pavlovića Carevca, koji je insistirao na očuvanju njenog autentičnog varoškog ritma i uklanjanju bilo kakvih orijentalnih preterivanja. Izvođenja solista poput Predraga Živkovića Tozovca i Mileta Bogdanovića učinila su je večitim simbolom varoškog mladalačkog zanosa i veselja.