A bre, Ramče
Izvorna vranjska pesma o kafani, čežnji i Ramčetu
Što si se, more, poskit'o,
Što ne čuvaš mlado lence,
Što ti majka ostavila?
Od prevelikog derta,
Zaljubi' se u devojče,
Kraj vranjskoga mosta!
K'o sneg na planini,
A oči joj k'o dva žara,
Što u noći sjaju!
Dert će glave da te košta,
Ostavićeš mlado srce,
Na sred vranjske kaldrme!
Istorijski i muzikološki kontekst
Tradicionalna vranjska pesma „A bre, Ramče“ izvanredan je primer romsko-vranjskog muzičkog preplitanja koje je dalo najautentičniji pečat zvučnom pejzažu južne Srbije. Ime Ramče (Ramazan) svedoči o prisustvu muslimansko-romskog življa u vranjskoj mahali, koja je bila rasadnik najtalentovanijih instrumentalista, pevača i trubača. Pesma tematizuje rasejanost i propast mladog Ramčeta, koga je ljubavni dert odvukao od svakodnevnih obaveza i majčinog doma, nateravši ga na lutanje kaldrmisanim ulicama i mostovima Vranja.
U kompozicionom pogledu, pesma donosi živahan, sinkopirani dvočetvrtinski ritam čočeka sa snažnim akcentima na slabim dobima. Melodijski profil nosi izrazitu orijentalnu modulaciju sa upotrebom prekomerne sekunde i mikrotonalnih finesa koje se mogu savršeno izvesti samo na tradicionalnim instrumentima poput klarineta, violine ili zurle. Dijalog između majke koja prekoreva i sina koji se pravda fatalnom privlačnošću devojke stvara dinamičnu dramaturšku tenziju.
Pesma je zabeležena u arhivima Radio Beograda zahvaljujući muzičkim istraživanjima i obradama Narodnog orkestra pod vođstvom Miodraga Radeta Jašarevića. Majstorska izvođenja Staniše Stošića, Vasilije Radojčić i romskih orkestara sa juga Srbije potvrdila su da je „A bre, Ramče“ vrhunski izdanak vranjskog varoškog folklora u kome se prepliću humor, patnja i erotika.