Djevojka viče s visoka brda
Arhaični oblik pevanja sevdalinke bez orkestarske stilizacije
Daleko joj se glasak čujaše:
„Čuješ li me, dilber-bajraktare,
Preko gore, preko sinjeg mora?”
Čujem tvoj glas k'o zvono u zoru,
Al' ne mogu gori prihoditi,
Jer mi vranac u gori zaluta!”
Donesi mi sa planine cv'jeće,
Da zakitim njedra i pletenice,
Za naš sretan ljubavni susretak!”
Pade dragoj na b'jela njedarca,
Zapjevala ptica sa javora:
„Nema veće sreće od ljubavi!”
Istorijski i muzikološki kontekst
Tradicionalna lirska pesma „Djevojka viče s visoka brda“ pripada arhaičnom sloju dinarskih pesama dozivanja i ljubavnih dijaloga sačuvanih u Bosni, Hercegovini i Crnoj Gori. Pesma nosi elemente drevnog otvorenog pevanja sa brda na brdo, gde je ljudski glas morao da savlada ogromna planinska prostranstva i šumske masive. Lik bajraktara – nosioca zastave i prvaka među seoskim ili varoškim mladićima – simbolizuje vitešku čast, dok devojčin poziv svedoči o snazi ženske inicijative u tradicionalnom patrijarhalnom društvu.
Muzikološka analiza otkriva da pesma poseduje arhaičnu lestvičnu strukturu sa uskim intervalskim rasponom, blisku starom netemperovanom seoskom pevanju, ali harmonizovanu za potrebe varoškog izvođenja uz narodni orkestar. Izvodi se u umerenom, mirnom tempu sa naglašenim vokalnim ekspresijama na uzvicima. Deonice frule, violine i harmonike podržavaju glas, stvarajući autentičan zvučni pejzaž dinarskih planina obasjanih jutarnjim suncem.
Pesmu su u arhivima Radio Sarajeva i Radio Beograda zabeležili majstori arhaičnog melosa poput Emine Zečaj, Zaima Imamovića i Radmile Dimić. Njena nepatvorena svežina i iskrena ljubavna radost čine je dragocenim primerom pesničke i muzičke sinteze prirode i ljudskih osećanja.