Milkina kuća na kraju
Vedra šaljiva pesma o momačkom noćnom lutanju
Kraj nje se staze savijaju,
Tu Milka sedi na pragu,
I čeka svoju ljubav dragu!
U selu nema takve druge,
Oči su njene zvezdice,
A usne rujne ružice!
Pesmu o mojoj Milki toj,
Kupiću konja mrkova,
Da stignem do njenih dvorova!
U selu za nju svi znaju,
Al' samo ja ću noćas doć',
Da s njome provedem ovu noć!
Istorijski i muzikološki kontekst
Tradicionalna pesma „Milkina kuća na kraju“ pripada korpusu vojvođanskih i šumadijskih varoških poskočica s kraja devetnaestog veka. Motiv devojčine kuće „na kraju“ (na periferiji varoši ili sela) izuzetno je čest u narodnoj i građanskoj lirici; periferija pruža prostor slobode, skrovitosti od budnih očiju komšija i rodbine, i predstavlja idealno sastajalište zaljubljenih. Pesma zrači vedrinom, neposrednošću i mladalačkim entuzijazmom koji preovladava nad patrijarhalnim obzirima.
Muzikološka analiza pokazuje da pesma počiva na živom dvočetvrtinskom ritmu sa naglašenom ritmičkom potkom narodnog kola ili laganog čardaša. Melodija je kratka, simetrična i lako pamtljiva, što je omogućilo njeno masovno širenje u usmenoj tradiciji. U izvođenju tamburaških orkestara ili sastava sa harmonikom i violinom, pesma se redovno koristi za podizanje raspoloženja i kao uvod u temperamentnije igračke numere.
Kompoziciju su u svoje repertoare uvrstili brojni solisti Radio Beograda i Radio Novog Sada, uključujući Predraga Živkovića Tozovca i Mileta Bogdanovića, dok su tamburaški sastavi Save Vukosavljeva stvorili raskošne orkestarske verzije. Pesma ostaje dragocen podsetnik na vreme varoških kapija, mirisa lipa na krajevima ulica i bezazlene ljubavne radosti.