Put putuje Latif-aga
Poznata i kao: Latif-aga
Čuvena sevdalinka o putovanju Latif-age i pratnji jablana
Sa jaranom Sulejmanom:
„Moj jarane Sulejmane,
Jel' ti žao Banja Luke?”
Banjalučkih teferiča,
Kraj Vrbasa ladne vode,
Đe s' đevojke šeću mlade?”
Ni njezinih teferiča,
Već je meni l'jepe Fate,
Što ostade u mahali!”
L'jepa Fata čekaće te,
Kad se vratiš sa tog puta,
Na kapi te poljubiće!”
Istorijski i muzikološki kontekst
Tradicionalna sevdalinka „Put putuje Latif-aga“ dragoceni je spomenik banjalučkog gradskog folklora i trgovačke kulture osmanskog doba. Odlazak na dalek put karavanom bio je za varoške age i trgovce događaj ispunjen neizvesnošću i tugom zbog rastanka od zavičaja. U razgovoru dvojice jarana (prijatelja), Latif-age i Sulejmana, postavlja se pitanje šta je najteže ostaviti: čuvene banjalučke teferiče (izlete u prirodi) kraj hladnog Vrbasa ili voljenu ženu. Latif-agin odgovor nedvosmisleno stavlja ljubav prema lepoj Fati iz mahale iznad svih gradskih lepota i uživanja.
U muzikološkom pogledu, pesma se odlikuje umerenim andante tempom sa mekim sevdalijskim ritmom koji podseća na ravnomerni hod trgovačkih konja. Melodijska linija je prefinjena, kreće se unutar prirodnog mola sa karakterističnim orijentalnim melizmima koji prate dijalošku strukturu teksta. Pevač u interpretaciji donosi intiman, poverljiv ton dvojice prijatelja koji na drumu dele najdublje tajne, dok orkestar pruža tihu harmonijsku potporu koja dočarava šum Vrbasa i mir banjalučkih bašči.
Pesmu su do vrhunca izvođačke umetnosti uzdigli velikani sevdaha Zaim Imamović i Safet Isović, a u trajnu baštinu uvrstili su je i Nada Mamula i Predrag Gojković Cune. Ona ostaje trajno svedočanstvo o krajiškom varoškom senzibilitetu, gde se trgovački pragmatizam povlači pred snagom iskrene ljubavne odanosti.