Oj, devojko, Milijana
Lirski varoški dijalog o ranoj mladosti i lepotici Milijani
Širi grudi, rani dane,
Zarumen' se k'o jabuka,
Usred carskog vinograda!
Čekalo te momče veka,
Čekalo te kraj izvora,
Dok ne zasja bela zora!
Moja mila golubice,
Ljubiće te momče verno,
Neće biti tebi žao!
Cvetna rano, bez dušmana,
Budi meni verna ljuba,
Do sudnjega moga dana!
Istorijski i muzikološki kontekst
Varoška i seoska lirska pesma „Oj, devojko, Milijana“ pripada krugu tradicionalnih pesama udvaranja i svadbenog ciklusa koje su tokom devetnaestog veka prešle u repertoar gradskih pevačkih društava i kafanskih ansambala u Srbiji. Ime Milijana nosi u sebi etimološki koren milosti i nežnosti, dok se poređenje sa rumenom jabukom u carskom vinogradu oslanja na drevne slovenske i balkanske metafore zdravlja, plodnosti i devojačke zrelosti. Izvor vode i svitanje zore klasični su toponimi na kojima se u patrijarhalnoj kulturi odvijao jedini dopušteni kontakt mladih.
U muzičko-folklornom smislu, kompozicija je građena u poletnom, umereno brzom dvočetvrtinskom ritmu sa prepoznatljivom melodijskom linijom moravskog tipa. Harmonizacija se oslanja na jednostavne durske kadence, što pesmi daje izrazitu svetlost i optimizam. Pevački stil zahteva otvoren vokal, sa jasnim izgovaranjem stihova i ritmičkom preciznošću koja prati narodnu igru. U orkestarskim obradama, vodeću ulogu imaju violina i frula ili harmonika, koje u međuigrama donose virtuozne narodne ornamente.
Pesmu su u arhivima Radio Beograda ovekovečili pevači poput Predraga Gojkovića Cuneta, Dobrivoja Vidosavljevića i Pavla Stefanovića. Njena svežina, vedrina i jednostavnost melodijskog jezika čine je trajnim svedočanstvom o lepotama tradicionalnog srpskog ljubavnog folklora, prilagođenog varoškoj sceni.