Otvori vrata od hamama
Lirska pesma intime mostarskih avlija i hamama
Mlado momče, dilbere,
Da ja vidim b'jelo lice,
I te crne zumbule!
U hamamu para sja,
Moje t'jelo b'jelo sija,
Kano mjesec u noći!”
Kroz pendžere u avliju,
Samo pusti moje oči,
U ljepotu da ti vriju!”
Zasjala k'o zvezda sjajna,
Mostar c'jeli u snu spi,
Dok se ljubav u hamamu tka!
Istorijski i muzikološki kontekst
Tradicionalna gradska pesma „Otvori vrata od hamama“ spada u najlepša erotska i lirska svedočanstva mostarskog sevdaha. Hamam (javno ili privatno kupatilo sa parom) imao je u osmanskoj gradskoj kulturi izuzetno važno mesto: to je bio prostor ritualne čistoće, opuštanja i nege tela, ali i zabranjeni ženski prostor obavijen parom, mirisima sapuna i eteričnih ulja. Pesma donosi odvažan dijalog zaljubljenog mladića koji moli devojku da odškrine vrata hamama, dok se njeno telo u oblacima pare upoređuje sa sjajem meseca u noći.
Muzikološka analiza ukazuje na umereni dvočetvrtinski ritam sa naglašenim orijentalnim melizmima i hidžaz modalnim finesama. Napev nosi prepoznatljivu mostarsku senzualnost i vrelinu, gde se kroz prefinjene vokalne ukrase dočarava intimna atmosfera kupatila i noćne avlije. U orkestarskoj pratnji dominiraju harmonika i violina koje u mekim tercama prate pevačev glas, stvarajući gustu, baršunastu zvučnu zavesu.
Pesmu su u arhivima Radio Sarajeva zabeležili istaknuti pevači mostarskog i bosanskog melosa, pre svih Himzo Polovina i Beba Selimović. Njihove interpretacije sačuvale su aristokratsku meru i poetsku uzvišenost, pokazujući kako se najdublja erotska čežnja u sevdalinci može izraziti sa najvišim umetničkim dignitetom bez ikakve vulgarnosti.