Emina
Poznata i kao: Sinoć kad se vratih iz topla hamama
Autentični Šantićev tekst posvećen Emini Sefiće iz Mostara
Prođoh pokraj bašte staroga imama;
Kad tamo, u bašti, u hladu jasmina,
S ibrikom u ruci stajaše Emina.
Stid je ne bi bilo da je kod sultana!
Pa još kada šeće i plećima kreće,
Ni hodžin mi ćitab više pomoć neće!
Ne šće ni da čuje lijepa Emina,
Već u srebrn ibrik zahitila vode,
Pa niz baštu đulom zalijevat' ode.
Rasplete joj njene pletenice guste;
Zamirisa kosa k'o zumbuli plavi,
A meni se, jadnom, sva pamet zamuti!
Istorijski i muzikološki kontekst
Pesma „Emina“ Alekse Šantića najslavnija je lirska posveta ženskoj lepoti u celokupnoj književnosti i muzičkoj tradiciji Bosne i Hercegovine i šireg balkanskog prostora. Objavljena 1902. godine u beogradskom časopisu „Kolo“, pesma je inspirisana stvarnom ličnošću – Eminom Sefić, kćerkom mostarskog imama koja je živela u neposrednom Šantićevom susedstvu u mostarskom naselju Bjelušine. U vremenu strogih patrijarhalnih i verskih barijera, pravoslavni pesnik stvorio je himnu muslimanskoj devojci, slaveći njenu zanosnu lepotu sa dubokim poštovanjem, estetskim divljenjem i bez trunke banalnosti.
Vrlo brzo nakon objavljivanja, mostarski pevači i svirači preneli su pesmu u usmenu sevdalijsku tradiciju. Prvi zvanični notni zapis i harmonizaciju sačinio je kompozitor Žarko Petrović, dok je pesma u interpretacijama narodnih pevača dobila brojne varijacije i melodijske ukrase. Melodija se kreće u umerenom, talasastom orijentalnom ritmu, sa prepoznatljivim hidžaz lestvičnim motivima koji evociraju atmosferu starog Mostara – avlije, šedrvane, hamame i mirise jasmina i đula.
Definitivnu, kanonsku vokalnu interpretaciju ostvario je dr Himzo Polovina, koji je sa svojom jedinstvenom plemenitom dikcijom i muzikološkim senzibilitetom stvorio remek-delo jugoslovenske diskografije. Pored njega, pesmu su pevali i Safet Isović, Predrag Gojković Cune i mnogi drugi. „Emina“ nije samo muzički simbol Mostara; ona je trajni spomenik međuetničke lepote, komšijske ljubavi i uzvišenog poetskog zanosa.