Sejdefu majka buđaše
Poznata i kao: Sejdefa
Tragična ispovest o snu, mladosti i predosećanju smrti
„Ustani, kćeri moja, ustani,
Zar ne vidiš, Sejdefo,
Kako zora rudi?
Ruže trgaju,
A ti, moja Sejdefo,
U postelji ležiš!”
Nemoj me budit',
Težak sam ti sanak, majko,
U noći sanjala:
Da mi ruže venu,
A moj dragi s drugom, majko,
Niz čaršiju šeće!”
Istorijski i muzikološki kontekst
Podgorička tradicionalna balada „Sejdefu majka buđaše“ ubraja se među najdirljivije bisere gradske muzičke kulture Crne Gore i celokupnog sevdalijskog korpusa. Nastala u Staroj varoši u Podgorici – specifičnom multikulturalnom i orijentalnom gradskom jezgru – pesma kroz potresan dijalog majke i bolesne kćerke Sejdefe tematizuje zlu slutnju, neprežaljenu ljubav i prevremenu smrt mlade devojke. Majka, nesvesna dubine kćerkine bolesti, budi je u prolećno jutro, dok Sejdefa kroz simboliku venjenja ruža u snu naslućuje sopstveni tragični kraj i gubitak voljenog bića.
U muzičko-teorijskom smislu, pesma je građena na arhaičnom orijentalnom makamu, sa melanholičnom lestvicom koja u sebi nosi patnju i uzvišenu lepotu podgoričkog sevdaha. Izvodi se u izrazito sporom, meditativnom tempu (adagio rubato), sa dugim, elastičnim frazama koje omogućavaju interpretatorki da demonstrira najfinije mikrotonalne trilere i predahe. Odsustvo agresivnog ritmičkog pulsa stavlja u prvi plan vokalnu boju i unutrašnji dramski monolog umiruće devojke.
Nenadmašnu, kanonsku verziju ostavila je Ksenija Cicvarić, čija je interpretacija ušla u anale jugoslovenske radio-difuzije kao nedostižan etalon pevačkog majstorstva i emotivne potresnosti. Pored Ksenije, pesmu su na repertoar uvrstili i velikani poput Himze Polovine, Predraga Gojkovića Cuneta i Biljane Krstić sa orkestrom „Bistrik“, svedočeći o njenoj trajnoj umetničkoj i civilizacijskoj vrednosti.