U ranu zoru
Poznata i kao: U ranu zoru zora kad zabijeli
Pesma o buđenju dana i rastanku ljubavnika
Iz teške tuge prekidam san,
Gledam u nebo, u zvezda sjaj,
I mislim na naš prohujali raj.
Pesma se ori pod prozorom,
Samo u mome srcu je mrak,
Odnese vetar i zadnji zrak.
Il' možda k'o ja u suzi bdiš,
Čuješ li jecaj iz duše te,
Što tebe traži i zove pre?
Dok zorom jutro suze mi mije,
Sve će proći, al' ova bol,
Ostaje večna u srcu mom!
Istorijski i muzikološki kontekst
Varoška pesma „U ranu zoru“ ubraja se u najpopularnije lirske kompozicije koje povezuju srpsku, bosansku i vojvođansku građansku muzičku tradiciju. Motiv ranog jutarnjeg svitanja („rana zora“) u narodnoj i varoškoj lirici redovno označava čas suočavanja sa stvarnošću nakon burne i neprospavane noći provedene u kafani ili u ljubavnom bdenju. U trenutku kada se priroda budi i obasjava svetlom, pesnički subjekat najoštrije oseća prazninu i nepovratnost izgubljene mladosti i sreće.
Muzička potka pesme izgrađena je na tečnom dvočetvrtinskom ritmu koji u sebi nosi obeležja varoške elegije sa umerenom igračkom osnovom. Melodija se kreće unutar mekog molskog modusa, sa karakterističnim ponavljanjem početne ritmičke figure koja donosi osećaj postojanosti i unutrašnjeg mira uprkos tuzi. Tamburaški i harmonikaški aranžmani najčešće koriste prigušene tonove i pizzicato pasaže na basu, kako bi se dočarala tišina jutarnje magle i postepeno buđenje grada.
Ovu kompoziciju su na svoj repertoar uvrstili velikani poput Predraga Živkovića Tozovca, Predraga Gojkovića Cuneta, Zvonka Bogdana i Safeta Isovića. Svaki od njih doneo je sopstveni regionalni senzibilitet – od šumadijske mekoće do bosanskog sevdalijskog zanosa. Pesma do danas ostaje neizostavni deo kafanskog rituala zatvaranja i dočeka zore na beogradskim i novosadskim rekama.