U Stambolu na Bosforu
Balkanska vizija Bosfora, paše i lepe Alme
Bolan paša leži,
Duša mu je na izdisaju,
Crnoj zemlji teži.
I Allaha moli:
„Pošalji mi l'jeka mome,
Da me prođu boli!
Iz Mostara grada,
Neka mehe njedra b'jela,
Gledam prije pada!”
Vode sa vrela,
Ozdravi mu paša stari,
Od pogleda Meha!
Istorijski i muzikološki kontekst
Pesma „U Stambolu na Bosforu“ predstavlja jednu od najpoznatijih i najslikovitijih gradskih romansi sevdalijskog korpusa, u kojoj se susreću imperijalna prestonica Istanbul (Stambol) i provincijski Mostar. Motiv starog, moćnog paše koji na samrti shvata da mu ni lekari ni carsko bogatstvo ne mogu spasiti život, već da jedini istinski lek leži u pogledu i dodiru mlade Mostarke, nosi duboku filozofsku i erotsku simboliku. Ženska lepota ovde poseduje magijsku, isceliteljsku snagu koja pobeđuje i samu smrt.
Muzikološka analiza ukazuje na umereni tempo gradske romanse u tročetvrtinskom ili dvočetvrtinskom taktu, sa prepoznatljivim orijentalnim prizvukom u harmonizaciji. Melodija je izrazito pevljiva i dramatski gradirana: započinje u turobnom molskom registru koji dočarava pašinu samrtnu postelju na obali Bosfora, da bi se sa dolaskom lepe Mostarke transformisala u svetliju, trijumfalnu melodijsku liniju zdravlja i preporoda. Aranžmani Narodnog orkestra sa violinom i harmonikom naglašavaju prelaz između carske raskoši i mostarskog svežeg daha.
Pesmu su sa velikim uspehom pevali velikani poput Zaima Imamovića, Safeta Isovića, Himze Polovine i Predraga Gojkovića Cuneta. Njena jednostavna i ubedljiva fabula učinila ju je omiljenom u kafanskom repertoaru širom nekadašnje Jugoslavije, gde funkcioniše kao univerzalna parabola o lekovitoj snazi mladosti i lepote.