Kad ja pođoh na Bembašu
Poznata i kao: Na Bembašu na vodu
Najpoznatija pesma o starom Sarajevu i Bembaši
Na Bembašu na vodu,
Ja povedoh b'jelo janje,
B'jelo janje sa sobom.
Na kapidžik stajahu,
Samo moja mila draga
Na pendžeru sjeđaše.
Selam alejk, djevojko!”
Ona meni: „Alejk selam,
Dođ' do mene, dilberu!”
Već ja odoh sutradan;
Drugi moju dragu prosi,
A ja, jadnik, ostadoh.
Istorijski i muzikološki kontekst
Pesma „Kad ja pođoh na Bembašu“ nesumnjivo je najpoznatija sarajevska tradicionalna pesma, zvučni amblem grada i remek-delo multikulturalne muzičke baštine. Bembaša, nekadašnje omiljeno izletište i brana na reci Miljacki na istočnom ulazu u Sarajevo, bila je vekovima mesto okupljanja, jahanja i susreta omladine. Pesma donosi narativ o mladiću koji vodi belo janje (simbol nevinosti i žrtve), njegovom susretu sa devojkama na kapidžicima i fatalnom odlaganju ljubavnog susreta koje dovodi do gubitka voljene žene.
Muzikološko poreklo ove melodije predstavlja jednu od najfascinantnijih tema balkanske etnomuzikologije. Brojna istraživanja potvrdila su da je melodija pesme izvorno potekla iz sefardske jevrejske liturgijske tradicije – iz pesme „Adon Olam“ („Gospodar sveta“), koju su španski Jevreji doneli u Sarajevo nakon izgona 1492. godine. Kroz vekove suživota u sarajevskoj kotlini, ova jevrejska sveta melodija stopila se sa muslimanskim i hrišćanskim gradskim folklorom, poprimivši tekst na narodnom jeziku i postavši vrhunska sevdalinka.
U interpretativnom smislu, pesma zahteva izuzetnu mekoću i melanholiju. Kanonske verzije ostvarili su Zaim Imamović, Himzo Polovina, Nada Mamula i Beba Selimović, dok su je kasnije u džez i vorld-mjuzik maniru obrađivali brojni moderni ansambli. Pesma je trajni spomenik Sarajevu kao jedinstvenom civilizacijskom čvorištu gde su se susretale i oplemenjivale različite verske i muzičke tradicije.